Rok szkolny 2026/2027 przynosi jedną z największych zmian w polskiej oświacie ostatnich lat. Edukacja zdrowotna staje się obowiązkowym przedmiotem w klasach IV–VIII szkoły podstawowej oraz przez dwa lata nauki w szkołach ponadpodstawowych. Nowa podstawa programowa kładzie większy nacisk na zdrowie, dobrostan uczniów, profilaktykę oraz rozwijanie kompetencji społecznych. Co każdy wychowawca powinien wiedzieć, aby dobrze przygotować się do tych zmian?
Edukacja zdrowotna zamiast wychowania do życia w rodzinie
Edukacja zdrowotna zadebiutowała w roku szkolnym 2025/2026 jako przedmiot nieobowiązkowy. Od 1 września 2026 r. staje się jednak obowiązkowym elementem siatki godzin, realizowanym w wymiarze jednej godziny tygodniowo.
Zgodnie z założeniami Ministerstwa Edukacji Narodowej program nauczania opiera się na holistycznym podejściu do człowieka. Obejmuje on zarówno zdrowie fizyczne, jak i społeczne oraz środowiskowe, a także zagadnienia związane z funkcjonowaniem w systemie ochrony zdrowia.
W szkołach ponadpodstawowych przedmiot będzie realizowany przez dwa lata nauki. O tym, w których konkretnie klasach (np. I i II, II i III lub I i III), zdecyduje dyrektor szkoły, dostosowując organizację zajęć do planu nauczania. Treści będą dostosowane do etapu rozwoju uczniów.
Zajęcia mogą prowadzić nauczyciele różnych specjalności, w tym biologii, wychowania fizycznego, psychologowie szkolni oraz osoby z wykształceniem medycznym i kierunkami związanymi ze zdrowiem, mające przygotowanie pedagogiczne. Przedmiot sprzyja więc interdyscyplinarnemu podejściu do edukacji zdrowotnej.
Ważna zmiana organizacyjna: przedmiot będzie podlegał standardowemu ocenianiu. Uczeń będzie z tych zajęć klasyfikowany i promowany, a ocena końcowa wpłynie na średnią ocen.
Co znajdzie się w programie nauczania edukacji zdrowotnej?
Zmodyfikowana podstawa programowa łączy kwestie zdrowia fizycznego, psychicznego, relacji społecznych i bezpieczeństwa.
Przede wszystkim o wiele mocniej akcentuje się teraz potrzebę korzystania z rzetelnych źródeł i faktów naukowych, co ma pomóc uczniom w bezpiecznym i mądrym poruszaniu się po sieci oraz świecie nowych technologii. Dla samych nauczycieli dobrą wiadomością będzie lekkie ograniczenie formalności – minimalną liczbę projektów i działań praktycznych w roku szkolnym zmniejszono z dwóch do jednego.
Najważniejszą zmianą strukturalną jest jednak całkowite wyłączenie zagadnień związanych ze zdrowiem seksualnym z bloku obowiązkowego i przeniesienie ich do osobnego, w pełni dobrowolnego modułu.
W obowiązkowym programie nauczania znalazły się następujące bloki tematyczne:
- Zdrowe odżywianie i zdrowy styl życia,
- Aktywność fizyczna,
- Zdrowie psychiczne i rozwój emocjonalny,
- Relacje społeczne i funkcjonowanie w grupie,
- Dojrzewanie i zmiany w organizmie,
- Bezpieczeństwo w internecie oraz profilaktyka uzależnień,
- Zdrowie środowiskowe,
- Podstawy funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i pierwsza pomoc.
Gotowe wsparcie dla nauczycieli – oferta Wydawnictwa Operon
Realizację przedmiotu wspierają materiały dydaktyczne przygotowane zgodnie z wymaganiami Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wśród nich znajduje się podręcznik do edukacji zdrowotnej Wydawnictwa Operon autorstwa Katarzyny Myrcik, Beaty Jakubik i Renaty Szymańskiej, przeznaczony dla szkół ponadpodstawowych.
Publikacja obejmuje wszystkie treści obowiązkowe z podstawy programowej oraz większość zagadnień fakultatywnych, co pozwala na elastyczne wykorzystanie materiału w pracy dydaktycznej. Zestaw składa się z czterech części – dwóch tomów dla liceum i technikum oraz dwóch dla branżowej szkoły I stopnia.
Dlaczego ta zmiana jest ważna?
Współczesne wyzwania związane ze zdrowiem psychicznym, funkcjonowaniem w internecie i presją społeczną sprawiają, że edukacja zdrowotna nabiera szczególnego znaczenia. Nowy przedmiot uczy młodych ludzi, jak dbać o siebie, swoje relacje i zdrowie w sposób świadomy. Pomaga rozwijać empatię, odpowiedzialność oraz umiejętność podejmowania decyzji zgodnych z wartościami.
Dzięki temu uczniowie lepiej rozumieją siebie i otaczający ich świat, co ma kluczowe znaczenie w okresie dojrzewania oraz w dalszym życiu.